ژینامێدیا: ڕێکخراوی مافی مرۆڤی "هەنگاو" لە نوێترین ڕاپۆرتیدا وێنەیەکی سامناک لە سەرکوتکردنی توندوتیژانەی ناڕەزایەتییەکانی ئەم دواییەی ئێران دەخاتە ڕوو و ئاشکرای دەکات کە لە ماوەی ناڕەزایەتییەکاندا، زیاتر لە سێ هەزار هاووڵاتی کوژراون و ٢٠ هەزار کەسی دیکەش دەستبەسەر کراون. ڕاپۆرتەکە جەخت لەوە دەکاتەوە کە ئەم تاوانانە لە سایەی پچڕانی تەواوەتیی ئینتەرنێتدا ئەنجام دراون و بەپێی یاسا نێودەوڵەتییەکان دەچنە خانەی "تاوانی دژ بە مرۆڤایەتی".

ئامارە مەترسیدارەکانی قوربانیان

بەپێی زانیارییەکانی ناوەندی ئامار و بەڵگەنامەکانی هەنگاو، لە سەرەتای دەستپێکردنی ناڕەزایەتییەکانەوە لە ٧ی بەفرانباری ٢٧٢٥، هێزە ئەمنییەکانی کۆماری ئیسلامی بە بەکارهێنانی چەکی جەنگی، لانی کەم سێ هەزار هاووڵاتیی مەدەنییان کوشتووە. تا ئێستا تیمەکانی هەنگاو توانیویانە ناسنامەی ٦٠٠ کەس لە کوژراوان پشتڕاست بکەنەوە کە وردەکارییەکانیان بەم شێوەیەیە:

*   ٤٤ منداڵ (خوار تەمەن ١٨ ساڵ).

*   ٦١ ژن (لە نێوانیاندا ژنێکی دووگیان هەیە).

*   ٢٧ خوێندکاری زانکۆ و ٢ مامۆستا.

بەپێی دابەشبوونی جوگرافی، زۆرترین قوربانی لە پارێزگاکانی تاران (١٣٧ کەس)، ئیسفەهان (١٠١ کەس) و کرماشان (٦٥ کەس) تۆمار کراوە. هەروەها لەم پێکدادانانەدا نزیکەی ٥٠٠ کەس لە هێزە ئەمنییەکان و هێزە سەرکوتکەرەکان کوژراون.

شێوازی کوشتن: نیشانەشکێنی بە ئەنقەست

شایەتحاڵەکان بە هەنگاویان ڕاگەیاندووە کە هێزە حکومەتییەکان بە پلانێکی پێشوەختە لەسەر باڵەخانەکان جێگیر بوون و بە مەبەستی کوشتن تەقەیان لە خۆپیشاندەران کردووە. زۆربەی برینەکان لە بەشە هەستیارەکانی جەستە وەک "سەر، دڵ و گەروو" بووە، کە ئەمەش بەڵگەیە لەسەر ویستی کوشتنی بە ئەنقەست.

هەروەها، ژمارەیەکی زۆر لە برینداران بەهۆی ڕێگریی هێزە ئەمنییەکان لە گواستنەوەیان بۆ نەخۆشخانە، یان لە ترسی دەستبەسەرکران سەردانی ناوەندە تەندروستییەکانیان نەکردووە، بەهۆی خوێنبەربوونەوە گیانیان لەدەست داوە.

شەپۆلی دەستبەسەرکردن و گوشار بۆ سەر کەسوکار

ڕاپۆرتەکە ئاماژە بەوە دەدات کە زیاتر لە ٢٠ هەزار هاووڵاتی لە لایەن دەزگا ئەمنییەکانەوە دەستبەسەر کراون. دۆخی بەشێک لەم دەستبەسەرکراوانە مەترسیدارە، بەو پێیەی دەزگای دادوەریی ئێران تۆمەتی "موحاربە" (جەنگ دژ بە خودا)ی خستووەتە پاڵ بەشێکیان، کە سزاکەی لەسێدارەدانە.

لە لایەکی دیکەوە، بنەماڵەی قوربانییەکان بۆ وەرگرتنەوەی تەرمی ڕۆڵەکانیان ڕووبەڕووی گوشاری دەروونی و دارایی بوونەتەوە، لەوانە داواکردنی بڕە پارەی خەیاڵی (لە ٧٠٠ ملیۆن تا ٣ ملیار تمەن) و ناچارکردنیان بە واژۆکردنی سیناریۆی دروستکراوی حکومەت.

بێدەنگکردنی دیجیتاڵی و شاردنەوەی تاوان

هەنگاو ڕوونی کردووەتەوە کە پچڕانی ئینتەرنێت بۆ ماوەی زیاتر لە ١٧ ڕۆژ، هەوڵێکی سیستماتیک بووە بۆ شاردنەوەی قەبارەی سەرکوتەکان و ڕێگریکردن لە گەیشتنی دەنگی قوربانیان بە جیهان. هاوکات هێزە ئەمنییەکان هەڵمەتێکیان بۆ دەستبەسەرداگرتنی ئامێرەکانی پەیوەندی وەک "ستارلینک" لە شارە سنوورییەکانی وەک بانە و پیرانشار دەست پێ کردووە.

پاشخانی بابەت

ڕێکخراوی هەنگاو هۆشداری دەدات کە بەکارهێنانی چەمکی "شەڕ" لەبری "سەرکوت"، خزمەت بە گێڕانەوەی کۆماری ئیسلامی دەکات بۆ بەکارهێنانی چەکی قورس دژ بە خەڵکی سڤیل. ئەم ڕێکخراوە داوا لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی دەکات کە بەپێی پرەنسیپی "بەرپرسیارێتیی پاراستن" (R2P)، بەدەم خەڵکی ئێرانەوە بچن و ڕێگری لە دووبارەبوونەوەی کۆمەڵکوژییەکانی هاوشێوەی دەیەی شەست بکەن.

بەپێی چاودێران، دۆخی ئێستای ئێران و ئاستی توندوتیژییەکان، بێ‌وێنەیە و ئاماژەیە بۆ قووڵبوونەوەی قەیرانی نێوان دەسەڵات و شەقامی ناڕازی.