لێکۆڵینەوە لە تاوانەکانی کۆماری ئیسلامی، دۆخی زیندانیانی سیاسی و گۆڕانکارییە ناوچەییەکان
لە دانیشتنێکی فەرمیدا لە **پەرلەمانی نەمسا**، بە ئامادەبوونی وتەبێژانی سیاسەتی دەرەوەی چوار حیزبی سیاسیی ئەم وڵاتە ــ کە سێ حیزبیان لە حکوومەتی هاوپەیمانیدا بەشدارن ــ کتێبی «دیپلۆماسیی بەبارمتەگرتن» لە نووسینی کامران قادری ناسێندرا. ئەم بەرنامەیە لە ڕێکەوتی ٢٦/٠١/١٣ بەڕێوەچوو و لەلایەن نوێنەرانی سیاسی، چالاکانی مەدەنی و میوانانێک لە کۆمەڵگە جیاوازەکانەوە پێشوازی لێکرا.
کامران قادری، نووسەری کتێبەکە و زیندانیی سیاسیی پێشوو، لەم دانیشتنەدا باسی لە ئەزموونی هەشت ساڵ زیندانیکردنی خۆی لە زیندانی ئێوین کرد و ڕوونکردنەوەی تێروتەسەلی دەربارەی شێوازەکانی لێپرسینەوە، گوشارە دەروونییەکان و ئەشکەنجەی جەستەیی و ڕۆحی لە زیندانەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران پێشکەش کرد. ئەو جەختی کردەوە کە ئاشکراکردنی ئەم ڕاستییانە نەک لە ڕووی تۆڵەسەندنەوە، بەڵکو وەک ئەرکێکی ئەخلاقی و لە وەفاداری بۆ هاوبەندەکانی ئەنجام دەدات. قادری وتی: «من بەپێی ئەرکی ئەخلاقی و وەفاداری بۆ هاوبەندەکانم، دەمەوێت ئەو تاوانانە ئاشکرا بکەم کە ڕۆژانە لە زیندانەکانی کۆماری ئیسلامیدا ئەنجام دەدرێن.»
لەم دانیشتنەدا، ژمارەیەک لە کوردانی ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاوای کوردستانیش ئامادە بوون. عەلی مازووجی، بە نوێنەرایەتیی «ناوەندی نەتەوەیی ڕۆژهەڵاتی کوردستان»، لە وتارەکەیدا چەند تەوەرێکی گرنگی لەگەڵ بەرپرسانی نەمسا باسوخواس کرد. ئەو وێڕای ئاماژەکردن بە بزووتنەوە و هاودەنگیی نەتەوەی کورد دژی کۆماری ئیسلامی، ڕەخنەی توندی لە هەندێک لە میدیاکانی نەمسا گرت کە بە وتەی ئەو، پڕوپاگەندە بۆ کوڕی ڕەزاشا دەکەن. مازووجی بە ڕەتکردنەوەی ئەو بانگەشەیەی کە نەتەوەکانی ئێران خوازیاری گەڕانەوەی سیستەمی پاشایەتین، جەختی کردەوە کە ئێران وڵاتێکی فرەڕەنگ، فرەنەتەوە و فرەئایینە و سیستەمی پاشایەتی ناتوانێت وەڵامێک بێت بۆ داهاتووی ئەم کۆمەڵگە فرەچەشنە. ناوبراو هەروەها ئاماژەی بە تاوانەکانی هێزە توندڕەوەکان لە سووریا کرد و بیرهێنانەوەی ئەوەی کرد کە خەباتکارانی کورد لە ڕۆژئاوای کوردستان شانبەشانی ئەمریکا و ئەورووپا دژی تیرۆر قوربانیی زۆریان داوە، بەڵام ئەمڕۆ بەبێ پشتیوانی بەجێ هێڵدراون و لە شەڕی حەلەب، کارەساتی بەرفراوان دژی کوردەکان ڕووی داوە.
لە درێژەدا، نوێنەرانی حیزبە سیاسییەکانی نەمسا دیدگاکانی خۆیان خستەڕوو: نیکۆلاس شیراک لە NEOS، ئاندریاس مینیچ لە ÖVP، خاتوو مێری دیسۆسکی لە Grüne و خاتوو پێترا بایر لە SPÖ. ئەوان لە قسەکانیاندا وێڕای مەحکوومکردنی کردەوە نامرۆڤانەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران، جەختیان لەسەر پێویستیی وەڵامدانەوەی ئەم ڕژێمە بەرانبەر بە پێشێلکارییەکانی مافی مرۆڤ کردەوە و خوازیاری کۆتاییهاتنی دەسەڵاتێک بوون کە بە وتەی ئەوان، لەسەر سەرکوت و توندوتیژی دامەزراوە.
ئەم دانیشتنە، وەک بەشێک لە هەوڵە بەردەوامەکان بۆ گەیاندنی دەنگی قوربانیانی پێشێلکاریی مافی مرۆڤ لە ئێران بە دامەزراوە ئەورووپییەکان، وەک هەنگاوێکی گرنگ لە ئاراستەی هۆشیارکردنەوە و بەهێزکردنی هاودەنگیی نێودەوڵەتی هەڵدەسەنگێندرێت.